١- كدام مورد درباره عید غدیر صحیح است؟
الف- پیامبر اسلام روز غدیر را رسماً به عنوان بزرگترین عید مسلمانان معرفی كردند.
ب- عید غدیر یكی از چهار عید بزرگ مسلمانان است.
ج- برخی كارشكنیها باعث شد بعضی از مردم به پیام غدیر عمل نكنند و خود را از بركات آن محروم سازند.
د- همه موارد صحیح است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
گزینه الف: پیامبر اسلام، روز غدیر را رسما به عنوان بزرگترین عید مسلمانان معرفی كردند.
نكات:
• پیامبر اكرم فرمودهاند:
روز غدیر خم، افضل و برترین اعیاد امت من است. (اسرار غدیر /ص ٢٨٠)
• غدیر فقط برای مسلمین نیست؛ بلكه انبیای گذشته نیز به جانشین خود وصیت می كردند كه این روز را عید بگیرند. (عوالم، ج١٥/٣، ص ٢٠٨)
گزینه ب: عید غدیر یكی از ٤ عید بزرگ مسلمانان است.
نكات:
• ٤ عید بزرگ مسلمین عبارتند از: غدیر، قربان، فطرو روز جمعه.
• امام صادق علیه السلام فرمودند:
عید غدیر خم از عید فطر، عید قربان، روز جمعه و روز عرفه بالاتر است و نزد خداوند منزلت والاتری دارد.( اسرار غدیر ص٢٠٩)
• روز قیامت ٤ روز را مانند عروس به پیشگاه الهی میبرند؛ عید فطر، عید قربان، روز جمعه و عید غدیر. روز غدیر خم در مقابل عید قربان و فطر مانند ماه بین ستارگان است. ( اسرار غدیر ص٢٠٩)
گزینه ج: برخی كارشكنیها باعث شد بعضی از مردم به پیام غدیر عمل نكرده و خود را از بركات آن محروم سازند.
نكات:
• غدیر روز كامل شدن دین است و آیه الیوم اكملت لكم دینكم در این روز نازل شده است. پس كسی كه با غدیر و پیام آن پیوندی ناگسستنی ایجاد نماید، دین خود را كامل نموده و هم چنین كسانی كه پیوند خود را با غدیر و پیام آن قطع كنند، دینشان ناقص بوده و از بركات آن محروم اند.
• متاسفانه پس از رحلت پیامبر اكرم، اكثریت مردم عمل به پیام غدیر را ترك كرده و باعث شدند خود و عده زیادی از آیندگان از بركاتش محروم شوند.
• مطالعه كتب تاریخی در مورد اتفاقاتی كه پس از رحلت پیامبر اكرم پیش آمد مفید است. مانند كتاب اسرار آل محمد نوشته سلیم بن قیس هلالی و خاستگاه خلافت از عبدالفتاح عبدالمقصود.
• پیامبر اكرم در روز غدیر امیرالمومنین را به عنوان امام و سرپرست مردم پس از خود معرفی فرمودند. پس از حضرت امیر نیز به امامت سایر ائمه تا آخرین ایشان یعنی حضرت مهدی اشاره نمودند، از این رو میتوان پیام غدیر را در ٢ كلمه تداوم امامت خلاصه كرد.
• پیامبر اكرم كارشكنی منافقین پس از خودشان را در خطبه غدیر پیش بینی فرمودند: ای مردم! به زودی پس از من حاكمانی خواهند آمد كه شما را به سوی آتش میخوانند و آنان در روز رستاخیز تنها و بدون یاور خواهند ماند.
الف- پیامبر اسلام روز غدیر را رسماً به عنوان بزرگترین عید مسلمانان معرفی كردند.
ب- عید غدیر یكی از چهار عید بزرگ مسلمانان است.
ج- برخی كارشكنیها باعث شد بعضی از مردم به پیام غدیر عمل نكنند و خود را از بركات آن محروم سازند.
د- همه موارد صحیح است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
گزینه الف: پیامبر اسلام، روز غدیر را رسما به عنوان بزرگترین عید مسلمانان معرفی كردند.
نكات:
• پیامبر اكرم فرمودهاند:
روز غدیر خم، افضل و برترین اعیاد امت من است. (اسرار غدیر /ص ٢٨٠)
• غدیر فقط برای مسلمین نیست؛ بلكه انبیای گذشته نیز به جانشین خود وصیت می كردند كه این روز را عید بگیرند. (عوالم، ج١٥/٣، ص ٢٠٨)
گزینه ب: عید غدیر یكی از ٤ عید بزرگ مسلمانان است.
نكات:
• ٤ عید بزرگ مسلمین عبارتند از: غدیر، قربان، فطرو روز جمعه.
• امام صادق علیه السلام فرمودند:
عید غدیر خم از عید فطر، عید قربان، روز جمعه و روز عرفه بالاتر است و نزد خداوند منزلت والاتری دارد.( اسرار غدیر ص٢٠٩)
• روز قیامت ٤ روز را مانند عروس به پیشگاه الهی میبرند؛ عید فطر، عید قربان، روز جمعه و عید غدیر. روز غدیر خم در مقابل عید قربان و فطر مانند ماه بین ستارگان است. ( اسرار غدیر ص٢٠٩)
گزینه ج: برخی كارشكنیها باعث شد بعضی از مردم به پیام غدیر عمل نكرده و خود را از بركات آن محروم سازند.
نكات:
• غدیر روز كامل شدن دین است و آیه الیوم اكملت لكم دینكم در این روز نازل شده است. پس كسی كه با غدیر و پیام آن پیوندی ناگسستنی ایجاد نماید، دین خود را كامل نموده و هم چنین كسانی كه پیوند خود را با غدیر و پیام آن قطع كنند، دینشان ناقص بوده و از بركات آن محروم اند.
• متاسفانه پس از رحلت پیامبر اكرم، اكثریت مردم عمل به پیام غدیر را ترك كرده و باعث شدند خود و عده زیادی از آیندگان از بركاتش محروم شوند.
• مطالعه كتب تاریخی در مورد اتفاقاتی كه پس از رحلت پیامبر اكرم پیش آمد مفید است. مانند كتاب اسرار آل محمد نوشته سلیم بن قیس هلالی و خاستگاه خلافت از عبدالفتاح عبدالمقصود.
• پیامبر اكرم در روز غدیر امیرالمومنین را به عنوان امام و سرپرست مردم پس از خود معرفی فرمودند. پس از حضرت امیر نیز به امامت سایر ائمه تا آخرین ایشان یعنی حضرت مهدی اشاره نمودند، از این رو میتوان پیام غدیر را در ٢ كلمه تداوم امامت خلاصه كرد.
• پیامبر اكرم كارشكنی منافقین پس از خودشان را در خطبه غدیر پیش بینی فرمودند: ای مردم! به زودی پس از من حاكمانی خواهند آمد كه شما را به سوی آتش میخوانند و آنان در روز رستاخیز تنها و بدون یاور خواهند ماند.
٢- پیامبر و ائمه علیهم السلام كدام كارها را برای بزرگداشت عید غدیر توصیه كرده اند؟
الف- تبریك گفتن به یكدیگر- لباس نو پوشیدن.
ب- گردهمایی - ابراز سرور.
ج- هدیه دادن - شاد ساختن خانواده.
د- همه موارد صحیح است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• پیامبر و اهل بیت علاوه بر آنکه روز غدیر را به عنوان بزرگ ترین عید اسلامی معرفی کردند، آداب شایسته یک عید را نیز در مورد آن آموزش داده اند.
• عید گرفتن در این روز:
امام صادق علیه السلام فرمودند: این روز، روز عید و شادی و سرور است.
امام رضا علیه السلام فرمودند:هر کس این روز را عید بگیرد، خداوند مالش را زیاد می کند.
• گرد هم آمدن و ابراز سرور:
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند:در روز غدیر کنار یکدیگر جمع شوید تا خداوند امور شما را جمع کند و سامان بخشد.
امیرالمومنین علیه السلام:در این روز، روی خوش با یکدیگر داشته باشید و در ملاقات هایتان اظهار سرور و شادی نمائید.
امام صادق علیه السلام فرمودند:روز غدیر روزی است که به عنوان اظهار سرور از نعمت ولایت- که خداوند بر شما منت گذارده- باید شکر و حمد خدا نمائید.
امام رضا علیه السلام فرمودند:این روز، روز تبسم بر روی مومنین است. هر کس در این روز بر روی برادر مومن خود تبسم کند، خداوند در روز قیامت نظر رحمت به او می نماید؛ هزار حاجت او را برمی آورد و قصری از مروارید سفید در بهشت برایش بنا می کند.
• تبریک گفتن به یکدیگر:
امام رضا علیه السلام فرمودند:در این روز به یکدیگر تهنیت و تبریک بگوئید و هرگاه برادر مومن خود را ملاقات کردید، چنین بگوئید: الحمد الله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه امیرالمومنین.
سپاس خدائی را که ما را از تمسک کنندگان به ولایت امیرالمومنین قرار داده است.
• لباس نو پوشیدن:
امام رضا علیه السلام فرمودند:روز غدیر روز زینت و آراستگی است. هر کس خود را به مناسبت عید غدیر آراسته سازد، خداوند گناهان او را می آمرزد و فرشتگانی به سوی او می فرستد که برای او حسنات ثبت کنند و تا سال آینده درجات او را بالا ببرند.
امام رضا علیه السلام در عید غدیر به خانه برخی از یاران نزدیک خود، لباس و کفش و انگشتری فرستادند و لباس های عادی روزانه را به لباس های مناسب عید تغییر دادند.
• هدیه دادن و شاد ساختن خانواده:
امام رضا علیه السلام در روز غدیر عده ای از یاران نزدیک خود را برای افطار دعوت فرمود و برای خانوادهشان هدیه و عیدی فرستادند و درباره اهمیت این روز مطالبی فرمودند.
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند:در این روز نعمت های خداوند را به یکدیگر هدیه دهید همان طور که خداوند بر شما منت نهاده است و نعمت بزرگ امامت را به شما هدیه كرده است.
امیرالمومنین علیه السلام در مراسم غدیر در زمان حکومتشان فرمودند: وقتی از این اجتماعتان برگشتید، به خانوادهتان رسیدگی کنید و به برادرانتان احسان نمایید... به یکدیگر نیکی کنید تا خداوند الفت و انس شما را پایدار سازد.
امام رضا علیه السلام فرمودند:هر کس در این روز برای خانواده اش و خودش خرج کند، خداوند مالش را زیاد می کند.
• منبع برای مطالعه در این زمینه: کتاب اسرار غدیر، نوشته محمدباقر انصاری: بخش عید و جشن غدیر.
الف- تبریك گفتن به یكدیگر- لباس نو پوشیدن.
ب- گردهمایی - ابراز سرور.
ج- هدیه دادن - شاد ساختن خانواده.
د- همه موارد صحیح است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• پیامبر و اهل بیت علاوه بر آنکه روز غدیر را به عنوان بزرگ ترین عید اسلامی معرفی کردند، آداب شایسته یک عید را نیز در مورد آن آموزش داده اند.
• عید گرفتن در این روز:
امام صادق علیه السلام فرمودند: این روز، روز عید و شادی و سرور است.
امام رضا علیه السلام فرمودند:هر کس این روز را عید بگیرد، خداوند مالش را زیاد می کند.
• گرد هم آمدن و ابراز سرور:
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند:در روز غدیر کنار یکدیگر جمع شوید تا خداوند امور شما را جمع کند و سامان بخشد.
امیرالمومنین علیه السلام:در این روز، روی خوش با یکدیگر داشته باشید و در ملاقات هایتان اظهار سرور و شادی نمائید.
امام صادق علیه السلام فرمودند:روز غدیر روزی است که به عنوان اظهار سرور از نعمت ولایت- که خداوند بر شما منت گذارده- باید شکر و حمد خدا نمائید.
امام رضا علیه السلام فرمودند:این روز، روز تبسم بر روی مومنین است. هر کس در این روز بر روی برادر مومن خود تبسم کند، خداوند در روز قیامت نظر رحمت به او می نماید؛ هزار حاجت او را برمی آورد و قصری از مروارید سفید در بهشت برایش بنا می کند.
• تبریک گفتن به یکدیگر:
امام رضا علیه السلام فرمودند:در این روز به یکدیگر تهنیت و تبریک بگوئید و هرگاه برادر مومن خود را ملاقات کردید، چنین بگوئید: الحمد الله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه امیرالمومنین.
سپاس خدائی را که ما را از تمسک کنندگان به ولایت امیرالمومنین قرار داده است.
• لباس نو پوشیدن:
امام رضا علیه السلام فرمودند:روز غدیر روز زینت و آراستگی است. هر کس خود را به مناسبت عید غدیر آراسته سازد، خداوند گناهان او را می آمرزد و فرشتگانی به سوی او می فرستد که برای او حسنات ثبت کنند و تا سال آینده درجات او را بالا ببرند.
امام رضا علیه السلام در عید غدیر به خانه برخی از یاران نزدیک خود، لباس و کفش و انگشتری فرستادند و لباس های عادی روزانه را به لباس های مناسب عید تغییر دادند.
• هدیه دادن و شاد ساختن خانواده:
امام رضا علیه السلام در روز غدیر عده ای از یاران نزدیک خود را برای افطار دعوت فرمود و برای خانوادهشان هدیه و عیدی فرستادند و درباره اهمیت این روز مطالبی فرمودند.
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند:در این روز نعمت های خداوند را به یکدیگر هدیه دهید همان طور که خداوند بر شما منت نهاده است و نعمت بزرگ امامت را به شما هدیه كرده است.
امیرالمومنین علیه السلام در مراسم غدیر در زمان حکومتشان فرمودند: وقتی از این اجتماعتان برگشتید، به خانوادهتان رسیدگی کنید و به برادرانتان احسان نمایید... به یکدیگر نیکی کنید تا خداوند الفت و انس شما را پایدار سازد.
امام رضا علیه السلام فرمودند:هر کس در این روز برای خانواده اش و خودش خرج کند، خداوند مالش را زیاد می کند.
• منبع برای مطالعه در این زمینه: کتاب اسرار غدیر، نوشته محمدباقر انصاری: بخش عید و جشن غدیر.
٣- لقب امیرالمومنین مخصوص كدام یك از شخصیت های زیر است؟
الف- پیامبر اكرم
ب- حضرت علی
ج- امام حسین
د- همه جانشینان پیامبر
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه ب صحیح است.
• لقب امیرالمومنین مخصوص حضرت علی علیه السلام است و حتی دیگرامامان معصوم نیز با ایشان در این لقب شریک نیستند. این لقب از آن دسته از اختصاصات و فضائل حضرت علی است که توسط برخی زمامداران غاصب دزدیده و در غیر جای خود به کار گرفته شد.
• هر یک از ائمه دارای ویژگی های مخصوص به خود هستند. مثلا از میان تربت ائمه، تنها تربت امام حسین علیه السلام است که مایه شفا دانسته شده است و خوردن کمی از آن به امید شفا، نه تنها حلال بلکه مستحب است. پس تنها تربت شفابخش تربت امام حسین است. ماموریت اقامه عدل جهانی نیز خاص حضرت مهدی علیه السلام است. به همین ترتیب لقب امیرالمومنین نیز خاص حضرت علی علیه السلام است.
• این سخن پیامبر كه مردم باید فقط حضرت علی را امیرالمومنین بنامند، دربسیاری از متون کهن شیعه و سنی ثبت شده است. ٨١ سند از این روایات در جلد ٣٧ بحارالانوار باب ٥٤ جمع آوری شده است.
• مثال ١: یکی از اصحاب پیامبر، به نام بُرَیده، به امام حسین علیه السلام گفت: پیامبر به ما دستور داده بود كه پدرت را سلام گوئیم و او را امیرالمومنین بخوانیم. ( بحارالانوار / ج٣٧ / ص ٢٩٠ به نقل از عیون اخبار الرضا)
• مثال ٢: پیامبر فرمودند:
هنگامی که به معراج رفتم و در نزدیک ترین مقام قرب خدا قرار گرفتم ( نقل به مضمون)، خدایم آنچه را خواست به من وحی فرمود و مرا فرمان داد كه علی بن ابیطالب را امیرالمومنین بنامم و فرمود او هیچ کس را پیش از علی و پس از علی به این نام نخوانده و نخواهد خواند. (بحارالانوار / ج٣٧ / ص٢٩٠ / به نقل از امالی شیخ طوسی)
• با توجه به اختصاص لقب امیرالمومنین به حضرت علی و سفارش پیامبر در مورد نامیدن ایشان به این لقب، سزاوار است از ذکر این لقب برای ایشان كوتاهی نكنیم و سزاوار است همان گونه که خیلی اوقات به جای تعبیر امام حسین، لقب سیدالشهدا را به کار می بریم، به جای تعبیر امام علی، لقب امیرالمومنین را استفاده کنیم. به کار بردن این القاب، باعث یادآوری کمالات و مقامات آن بزرگواران خواهد بود.
• پیامبر اکرم در سخنرانی روز غدیر نیز به اختصاص لقب امیرالمومنین برای حضرت علی تصریح کرده و فرمودند:بدانید که خداوند امر كرده و من از جانب او میگویم؛ بدانید که امیرالمومنین كسی جز این برادر من نیست و بدانید امیرالمومنین بودن پس از من برای احدی جز او حلال نیست.( اسرار غدیر/ص١٤٩و١٥٠/پایان فراز سوم خطبه)
• پیامبر اکرم در آخرین جملات سخنرانی خود در غدیر چنین فرمودند:
ای مردم ! کسانی که برای بیعت با علی و قبول ولایت و سلام کردن با عنوان امیرالمومنین با او سبقت بگیرند رستگارانند و در بهشت نعمت الهی خواهند بود. ( اسرار غدیر / ص ١٦٧)
• مردم در پایان سخنرانی غدیر، نزد پیامبر و حضرت علی ازدحام کردند. رسول خدا دستور دادند که دو خیمه برپا شود. خود در یکی از خیمهها نشستند و به حضرت علی گفتند که در خیمه دیگر بنشینند. مردم گروه گروه در دو خیمه حاضر می شدند و تبریک می گفتند. مردم به هنگام تبریک به حضرت علی علیه السلام با لقب امیرالمومنین به ایشان سلام کردند. (اسرار غدیر/ص٣٩)
الف- پیامبر اكرم
ب- حضرت علی
ج- امام حسین
د- همه جانشینان پیامبر
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه ب صحیح است.
• لقب امیرالمومنین مخصوص حضرت علی علیه السلام است و حتی دیگرامامان معصوم نیز با ایشان در این لقب شریک نیستند. این لقب از آن دسته از اختصاصات و فضائل حضرت علی است که توسط برخی زمامداران غاصب دزدیده و در غیر جای خود به کار گرفته شد.
• هر یک از ائمه دارای ویژگی های مخصوص به خود هستند. مثلا از میان تربت ائمه، تنها تربت امام حسین علیه السلام است که مایه شفا دانسته شده است و خوردن کمی از آن به امید شفا، نه تنها حلال بلکه مستحب است. پس تنها تربت شفابخش تربت امام حسین است. ماموریت اقامه عدل جهانی نیز خاص حضرت مهدی علیه السلام است. به همین ترتیب لقب امیرالمومنین نیز خاص حضرت علی علیه السلام است.
• این سخن پیامبر كه مردم باید فقط حضرت علی را امیرالمومنین بنامند، دربسیاری از متون کهن شیعه و سنی ثبت شده است. ٨١ سند از این روایات در جلد ٣٧ بحارالانوار باب ٥٤ جمع آوری شده است.
• مثال ١: یکی از اصحاب پیامبر، به نام بُرَیده، به امام حسین علیه السلام گفت: پیامبر به ما دستور داده بود كه پدرت را سلام گوئیم و او را امیرالمومنین بخوانیم. ( بحارالانوار / ج٣٧ / ص ٢٩٠ به نقل از عیون اخبار الرضا)
• مثال ٢: پیامبر فرمودند:
هنگامی که به معراج رفتم و در نزدیک ترین مقام قرب خدا قرار گرفتم ( نقل به مضمون)، خدایم آنچه را خواست به من وحی فرمود و مرا فرمان داد كه علی بن ابیطالب را امیرالمومنین بنامم و فرمود او هیچ کس را پیش از علی و پس از علی به این نام نخوانده و نخواهد خواند. (بحارالانوار / ج٣٧ / ص٢٩٠ / به نقل از امالی شیخ طوسی)
• با توجه به اختصاص لقب امیرالمومنین به حضرت علی و سفارش پیامبر در مورد نامیدن ایشان به این لقب، سزاوار است از ذکر این لقب برای ایشان كوتاهی نكنیم و سزاوار است همان گونه که خیلی اوقات به جای تعبیر امام حسین، لقب سیدالشهدا را به کار می بریم، به جای تعبیر امام علی، لقب امیرالمومنین را استفاده کنیم. به کار بردن این القاب، باعث یادآوری کمالات و مقامات آن بزرگواران خواهد بود.
• پیامبر اکرم در سخنرانی روز غدیر نیز به اختصاص لقب امیرالمومنین برای حضرت علی تصریح کرده و فرمودند:بدانید که خداوند امر كرده و من از جانب او میگویم؛ بدانید که امیرالمومنین كسی جز این برادر من نیست و بدانید امیرالمومنین بودن پس از من برای احدی جز او حلال نیست.( اسرار غدیر/ص١٤٩و١٥٠/پایان فراز سوم خطبه)
• پیامبر اکرم در آخرین جملات سخنرانی خود در غدیر چنین فرمودند:
ای مردم ! کسانی که برای بیعت با علی و قبول ولایت و سلام کردن با عنوان امیرالمومنین با او سبقت بگیرند رستگارانند و در بهشت نعمت الهی خواهند بود. ( اسرار غدیر / ص ١٦٧)
• مردم در پایان سخنرانی غدیر، نزد پیامبر و حضرت علی ازدحام کردند. رسول خدا دستور دادند که دو خیمه برپا شود. خود در یکی از خیمهها نشستند و به حضرت علی گفتند که در خیمه دیگر بنشینند. مردم گروه گروه در دو خیمه حاضر می شدند و تبریک می گفتند. مردم به هنگام تبریک به حضرت علی علیه السلام با لقب امیرالمومنین به ایشان سلام کردند. (اسرار غدیر/ص٣٩)
٤- پیامبر اكرم در خطابه غدیر به امامت كدام یك از ائمه اشاره كرده اند؟
الف- حضرت علی
ب- امام حسن و امام حسین
ج- امام مهدی
د- همه امامان
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• زمانی که دستور سفر حجه الوداع از سوی خداوند به پیامبر نازل شد، همه فرمانهای مهم الهی به جز حج و ولایت ائمه به مردم ابلاغ شده بود. در طول این سفر، اعمال و احکام حج به طور کامل برای مردم روشن شد و فقط موضوع ولایت باقی ماند. لذا پیامبر در خطبه غدیر یک مقصد اساسی داشتند و آن اعلام ولایت و امامت ائمه پس از خود تا آخرین روز دنیا بود.
• بررسی آماری بر روی خطبه غدیر نشان می دهد که در آن حدود ٢٩٠ فراز وجود دارد که حداقل نیمی از آنها ولایت همه ائمه (و نه تنها ولایت امیرالمؤمنین) مربوط می باشد.
• در این خطبه از یک طرف تاکید فراوانی بر اختصاصی بودن امامت اهل بیت شده که نشان دهنده آن است که هیچ فرد دیگری لایق این شان نیست و اگر کسی در قبول ایشان شک کند، در واقع درباره خدا شک کرده است. از طرف دیگر نیز بر قبول همه آنان و عدم تفکیک بین ایشان در شئون امامت اصرار گردیده است. رسول اکرم می فرماید:
هر کس درباره یکی از امامان شک کند، در همه آنان شک کرده است و شک کننده درباره ما در آتش خواهد بود.
سپس پیامبر تفصیلاٌ به شؤون ائمه اشاره کرده و ایشان را با عناوینی چون: ثقل اصغر و شریک قرآن، هدایت کننده به حق، امین پروردگار در میان مردم، عالم به حلال و حرام خدا و حجت خدا روی زمین معرفی نموده است.
• البته پیامبر صلوات الله علیه و آله می دانستند که قبول ولایت امیرالمومنین علیه السلام برای منافقان سنگین خواهد بود، لذا با آیندهنگری، برنامه بلند مدت اسلام را با تاكید فراوان برای مردم بیان داشتند. پیامبر علاوه بر اشاره به سلسله امامان از نسل حضرت علی علیهالسلام، در ٢٥ موضع نیز اختصاصا درباره حضرت مهدی علیه السلام سخن گفتند.
• در واقع پیامبر می خواستند این موضوع را روشن کنند که حتی اگر در ظاهر ولایت حضرت علی را غصب شود، حقایق دین در طول زمان برای نسل های بعد روشن خواهد شد و روزی امر اهل بیت ظاهر و جهان به دست جانشین واقعی پیامبر (حضرت مهدی) سپرده خواهد شد.
الف- حضرت علی
ب- امام حسن و امام حسین
ج- امام مهدی
د- همه امامان
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• زمانی که دستور سفر حجه الوداع از سوی خداوند به پیامبر نازل شد، همه فرمانهای مهم الهی به جز حج و ولایت ائمه به مردم ابلاغ شده بود. در طول این سفر، اعمال و احکام حج به طور کامل برای مردم روشن شد و فقط موضوع ولایت باقی ماند. لذا پیامبر در خطبه غدیر یک مقصد اساسی داشتند و آن اعلام ولایت و امامت ائمه پس از خود تا آخرین روز دنیا بود.
• بررسی آماری بر روی خطبه غدیر نشان می دهد که در آن حدود ٢٩٠ فراز وجود دارد که حداقل نیمی از آنها ولایت همه ائمه (و نه تنها ولایت امیرالمؤمنین) مربوط می باشد.
• در این خطبه از یک طرف تاکید فراوانی بر اختصاصی بودن امامت اهل بیت شده که نشان دهنده آن است که هیچ فرد دیگری لایق این شان نیست و اگر کسی در قبول ایشان شک کند، در واقع درباره خدا شک کرده است. از طرف دیگر نیز بر قبول همه آنان و عدم تفکیک بین ایشان در شئون امامت اصرار گردیده است. رسول اکرم می فرماید:
هر کس درباره یکی از امامان شک کند، در همه آنان شک کرده است و شک کننده درباره ما در آتش خواهد بود.
سپس پیامبر تفصیلاٌ به شؤون ائمه اشاره کرده و ایشان را با عناوینی چون: ثقل اصغر و شریک قرآن، هدایت کننده به حق، امین پروردگار در میان مردم، عالم به حلال و حرام خدا و حجت خدا روی زمین معرفی نموده است.
• البته پیامبر صلوات الله علیه و آله می دانستند که قبول ولایت امیرالمومنین علیه السلام برای منافقان سنگین خواهد بود، لذا با آیندهنگری، برنامه بلند مدت اسلام را با تاكید فراوان برای مردم بیان داشتند. پیامبر علاوه بر اشاره به سلسله امامان از نسل حضرت علی علیهالسلام، در ٢٥ موضع نیز اختصاصا درباره حضرت مهدی علیه السلام سخن گفتند.
• در واقع پیامبر می خواستند این موضوع را روشن کنند که حتی اگر در ظاهر ولایت حضرت علی را غصب شود، حقایق دین در طول زمان برای نسل های بعد روشن خواهد شد و روزی امر اهل بیت ظاهر و جهان به دست جانشین واقعی پیامبر (حضرت مهدی) سپرده خواهد شد.
٥- هنگامی كه پیامبر اكرم در مراسم غدیر دست حضرت علی را بالا بردند، چه فرمودند؟
الف- خداوند نور خود را در من نهاده است و آن نور پس از من در علی و نسل او تا مهدی قائم قرار داده شده است.
ب- هر كس من مولای او هستم، این علی نیز مولای اوست.
ج- خداوند توبه كسی را كه ولایت علی را انكار كند هرگز نمی پذیرد و او را نمی بخشد.
د- بالاترین امر به معروف آن است كه كلام مرا فراگیرید وبه آنان كه حاضر نیستند برسانید
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه ب صحیح است.
• لازم به ذکر است که هر چهار گزینه از سخنان پیامبر اکرم در غدیر خم می باشد، اما عبارتی که در گزینه (ب) ذکر شده، کلام جاویدان رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله به هنگام بالا بردن دست امیرالمومنین علی علیهالسلام میباشد.
• پیامبر به هنگام بالا بردن دست امیرالمؤمنین فرمودند:
من كنت مولاه فهذا علی مولاه
یعنی: هر کس که من مولای او هستم، این علی نیز مولای او است.
• وقایع فراوانی در صحرای غدیر اتفاق افتاد كه تنها از یک نفر و به یك بیان نقل نشده است. هر یک از حاضران به گوشههایی از آن مراسم با شکوه اشاره کردهاند. علاوه بر آن ائمه معصومین علیهم السلام نیز بیاناتی درباره غدیر ابراز داشتهاند.
• در میان توصیفاتی كه از غدیر به دست ما رسیده است مطالبی وجود دارد كه در بیان همه حاضران و راویان دیده میشود. این اشتراک در سخن و لفظ گویندگان، نشانگر تثبیت و استواری آن معناست. یکی از این عبارات- که بالاتفاق در کلام ائمه شیعه و حاضران در غدیر نقل شده است- کلام جاودان پیامبر اکرم درباره حضرت علی علیه السلام است. پیامبر اکرم ضمن بلند کردن دست حضرت علی به همه مردم فرمودند:من کنت مولاه فهذا علی مولاه. هر کس من مولای او هستم، این علی نیز مولای اوست.
• این عبارت مهم در کتب اهل سنت حداقل توسط صد و ده نفر از اصحاب و هشتاد و پنج نفر از راویان نسل بعد نقل شده است. در میان این راویان افرادی مانند ابوبکر، عمر، عایشه، خالدبن ولید، سعدبن وقاص، طلحه و زبیر به چشم میخورد.
٦- در خطبه غدیر از حضرت مهدی علیه السلام با چه القابی یاد شده است؟
الف- امیرالمومنین / حجت
ب- مهدی / حجت / قائم
ج- سیدالشهدا / قائم
د- صاحب الزمان / امیرالمومنین
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه ب صحیح است.
• پیامبر اکرم در خطبه غدیر پیرامون حضرت مهدی میفرمایند:
بدانید که آخرین امامان مهدی قائم از ماست.
اوست که به عنوان حجت باقی می ماند و پس از او حجتی نیست.
• در خطبه غدیر، امام زمان علیه السلام جایگاه ویژهای دارند و پیامبر ایشان را با ویژگی های دیگری نیز معرفی نموده اند:
§ او غالب بر ادیان است.
§ اوست که پیشینیان به او بشارت داده اند.
§ او ولی خدا در زمین است و حکم کننده بین خدا و خلق.
• برخی موضوعات مهم که در خطبه غدیر توسط پیامبر اختصاصا پیرامون امام مهدی علیهالسلام مطرح شدهاند عبارت است از:
§ بشارت به او.
§ خاتمیت مهدی علیه السلام.
§ مقام و منزلت او.
§ علم امام زمان علیه السلام.
§ قیام و حکومتش.
• امیرالمومنین لقب اختصاصی حضرت علی علیهالسلام می باشد و جایز نیست این لقب برای دیگران، حتی سایر ائمه استفاده شود.
• سیدالشهدا نیز لقب امام حسین علیه السلام است.
• در خطبه غدیر ٢٥ بار اختصاصا درباره حضرت مهدی علیه السلام سخن رفته است. علاوه بر آن باید توجه داشت که تنها عبارات مرتبط با امام عصر در خطبه غدیر جملات ٢٥گانه مزبور نیست بلكه در این خطبه هر جا سخن از مجموع ائمه و امامتشان به میان آمده مصداق زندهاش امام زمان علیه السلام می باشد.
• امام زمان علیهالسلام در خطبه غدیر ٤ بار با نام مبارك مهدی ذکر شده است.
الف- خداوند نور خود را در من نهاده است و آن نور پس از من در علی و نسل او تا مهدی قائم قرار داده شده است.
ب- هر كس من مولای او هستم، این علی نیز مولای اوست.
ج- خداوند توبه كسی را كه ولایت علی را انكار كند هرگز نمی پذیرد و او را نمی بخشد.
د- بالاترین امر به معروف آن است كه كلام مرا فراگیرید وبه آنان كه حاضر نیستند برسانید
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه ب صحیح است.
• لازم به ذکر است که هر چهار گزینه از سخنان پیامبر اکرم در غدیر خم می باشد، اما عبارتی که در گزینه (ب) ذکر شده، کلام جاویدان رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله به هنگام بالا بردن دست امیرالمومنین علی علیهالسلام میباشد.
• پیامبر به هنگام بالا بردن دست امیرالمؤمنین فرمودند:
من كنت مولاه فهذا علی مولاه
یعنی: هر کس که من مولای او هستم، این علی نیز مولای او است.
• وقایع فراوانی در صحرای غدیر اتفاق افتاد كه تنها از یک نفر و به یك بیان نقل نشده است. هر یک از حاضران به گوشههایی از آن مراسم با شکوه اشاره کردهاند. علاوه بر آن ائمه معصومین علیهم السلام نیز بیاناتی درباره غدیر ابراز داشتهاند.
• در میان توصیفاتی كه از غدیر به دست ما رسیده است مطالبی وجود دارد كه در بیان همه حاضران و راویان دیده میشود. این اشتراک در سخن و لفظ گویندگان، نشانگر تثبیت و استواری آن معناست. یکی از این عبارات- که بالاتفاق در کلام ائمه شیعه و حاضران در غدیر نقل شده است- کلام جاودان پیامبر اکرم درباره حضرت علی علیه السلام است. پیامبر اکرم ضمن بلند کردن دست حضرت علی به همه مردم فرمودند:من کنت مولاه فهذا علی مولاه. هر کس من مولای او هستم، این علی نیز مولای اوست.
• این عبارت مهم در کتب اهل سنت حداقل توسط صد و ده نفر از اصحاب و هشتاد و پنج نفر از راویان نسل بعد نقل شده است. در میان این راویان افرادی مانند ابوبکر، عمر، عایشه، خالدبن ولید، سعدبن وقاص، طلحه و زبیر به چشم میخورد.
٦- در خطبه غدیر از حضرت مهدی علیه السلام با چه القابی یاد شده است؟
الف- امیرالمومنین / حجت
ب- مهدی / حجت / قائم
ج- سیدالشهدا / قائم
د- صاحب الزمان / امیرالمومنین
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه ب صحیح است.
• پیامبر اکرم در خطبه غدیر پیرامون حضرت مهدی میفرمایند:
بدانید که آخرین امامان مهدی قائم از ماست.
اوست که به عنوان حجت باقی می ماند و پس از او حجتی نیست.
• در خطبه غدیر، امام زمان علیه السلام جایگاه ویژهای دارند و پیامبر ایشان را با ویژگی های دیگری نیز معرفی نموده اند:
§ او غالب بر ادیان است.
§ اوست که پیشینیان به او بشارت داده اند.
§ او ولی خدا در زمین است و حکم کننده بین خدا و خلق.
• برخی موضوعات مهم که در خطبه غدیر توسط پیامبر اختصاصا پیرامون امام مهدی علیهالسلام مطرح شدهاند عبارت است از:
§ بشارت به او.
§ خاتمیت مهدی علیه السلام.
§ مقام و منزلت او.
§ علم امام زمان علیه السلام.
§ قیام و حکومتش.
• امیرالمومنین لقب اختصاصی حضرت علی علیهالسلام می باشد و جایز نیست این لقب برای دیگران، حتی سایر ائمه استفاده شود.
• سیدالشهدا نیز لقب امام حسین علیه السلام است.
• در خطبه غدیر ٢٥ بار اختصاصا درباره حضرت مهدی علیه السلام سخن رفته است. علاوه بر آن باید توجه داشت که تنها عبارات مرتبط با امام عصر در خطبه غدیر جملات ٢٥گانه مزبور نیست بلكه در این خطبه هر جا سخن از مجموع ائمه و امامتشان به میان آمده مصداق زندهاش امام زمان علیه السلام می باشد.
• امام زمان علیهالسلام در خطبه غدیر ٤ بار با نام مبارك مهدی ذکر شده است.
٧- پیام آیه اكمال دین كه در روز غدیر نازل شد كدام است؟
الف- خداوند در روز غدیر،دین اسلام را با ولایت حضرت علی و دیگر ائمه كامل كرد.
ب- دین خدا تنها با نماز و زكات و روزه و حج كامل نمی شود.
ج- دین كامل دینی است كه در آن جانشین راستین پیامبر به درستی شناخته شود.
د- همه موارد صحیح است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• كمال در لغت، به معنای آن است كه تمام هدف های مورد نظر از یك موجود به طور كامل به دست آید. مثلا ممكن است یك ساختمان تمام شده باشد ولی هنوز قابل استفاده نباشد. وقتی این ساختمان برای منظور نهایی آماده شد، در این صورت می گوییم این ساختمان كامل است. بنابراین، منظور از اكمال دین آن است كه اكنون هنگامی رسیده كه ساختمان دین آماده بهرهبرداری كامل شده است. یعنی ولایت و امامت كامل كننده دین است. در واقع دین فقط با نماز و روزه و حج كامل نمی شود؛ بلكه دین كامل دینی است كه در آن جانشین راستین پیامبر به درستی شناخته شود.
• خداوند در این روز با معرفی حضرت علی علیه السلام و بقیه ائمه علیهم السلام دین را كامل كرد و راه استفاده از آن بزرگواران را پیش روی ما گشود.
• حال سوال این است كه آیا صرفا شناختن جانشین پیامبر برای ما كافی است؟
باید بدانیم: واژه امام به معنای كسی است كه در جلو راه می رود و دیگران پشت سر او و به دنبال او حركت میكنند. در واقع آنچه كه باعث كامل شدن دین ما می شود، مراجعه به امام و به دنبال ایشان حركت كردن است و نه صرف شناختن ایشان. در صورت داشتن این رابطه است كه می توان گفت قدر این نعمت دانسته شده است. وقتی به فردی پول یا امكاناتی می رسد، ولی آن فرد از آن استفاده نمیكند، یا سوء استفاده میكند، در واقع قدر این نعمت را ندانسته است. این پول وقتی به نعمت كامل تبدیل میشود كه در راه مناسبش صرف گردد.
ان شاءالله همه ما توفیق داشته باشیم كه از این برترین نعمت الاهی به درستی استفاده كرده و قدر این نعمت را بدانیم.
الف- خداوند در روز غدیر،دین اسلام را با ولایت حضرت علی و دیگر ائمه كامل كرد.
ب- دین خدا تنها با نماز و زكات و روزه و حج كامل نمی شود.
ج- دین كامل دینی است كه در آن جانشین راستین پیامبر به درستی شناخته شود.
د- همه موارد صحیح است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• كمال در لغت، به معنای آن است كه تمام هدف های مورد نظر از یك موجود به طور كامل به دست آید. مثلا ممكن است یك ساختمان تمام شده باشد ولی هنوز قابل استفاده نباشد. وقتی این ساختمان برای منظور نهایی آماده شد، در این صورت می گوییم این ساختمان كامل است. بنابراین، منظور از اكمال دین آن است كه اكنون هنگامی رسیده كه ساختمان دین آماده بهرهبرداری كامل شده است. یعنی ولایت و امامت كامل كننده دین است. در واقع دین فقط با نماز و روزه و حج كامل نمی شود؛ بلكه دین كامل دینی است كه در آن جانشین راستین پیامبر به درستی شناخته شود.
• خداوند در این روز با معرفی حضرت علی علیه السلام و بقیه ائمه علیهم السلام دین را كامل كرد و راه استفاده از آن بزرگواران را پیش روی ما گشود.
• حال سوال این است كه آیا صرفا شناختن جانشین پیامبر برای ما كافی است؟
باید بدانیم: واژه امام به معنای كسی است كه در جلو راه می رود و دیگران پشت سر او و به دنبال او حركت میكنند. در واقع آنچه كه باعث كامل شدن دین ما می شود، مراجعه به امام و به دنبال ایشان حركت كردن است و نه صرف شناختن ایشان. در صورت داشتن این رابطه است كه می توان گفت قدر این نعمت دانسته شده است. وقتی به فردی پول یا امكاناتی می رسد، ولی آن فرد از آن استفاده نمیكند، یا سوء استفاده میكند، در واقع قدر این نعمت را ندانسته است. این پول وقتی به نعمت كامل تبدیل میشود كه در راه مناسبش صرف گردد.
ان شاءالله همه ما توفیق داشته باشیم كه از این برترین نعمت الاهی به درستی استفاده كرده و قدر این نعمت را بدانیم.
٨- آگاهی از پیام غدیر سبب می شود كه:
الف- محوری برای اتحاد مسلمانان پیدا شود.
ب- اختلاف میان مسلمانان زیاد شود.
ج- مسلمانان دریابند پناهگاهی به عنوان امام معصوم دارند و به این ترتیب راه سعادت پیش پای آنان گشوده شود.
د- پاسخ الف و ج درست است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• اسلام به عنوان آخرین و برترین دین الهی، حامل بهترین پیام ها برای سعادت و خوشبختی انسان هاست. دستورات و تعالیم نجات بخش اسلام را پیامبر اکرم از سوی خداوند به مسلمانان هدیه کرد و مردم را به فرمانبرداری از خداوند دعوت نمود.
• مردم همواره برای اتحاد نیاز به یك محور مشترك دارند. بخشی از این محور اتحاد با وجود یك قانون مشترك تامین میشود. در آیین اسلام كتاب خدا وسنت پیامبر در حكم این قانون مشترك میباشد. لیكن با توجه به اینكه ممكن است برداشتها و تفسیرهای گوناگون از قانون صورت بپذیرد همواره وجود یك معلم و مفسر زنده و عاری از خطا در كنار قرآن و سنت ضروری است.
• به دستور خداوند، پیامبر با طرح اصل امامت بستر این اتحاد را برای امت فراهم ساخت.
• تاكید شیعه بر مساله امامت بر مبنای ارج نهادن به سفارش رسول خدا و به هدف معرفی محوری استوار برای اتحاد و انسجام مسلمانان است.
• طبق اصل امامت شخصی شایستگی جانشینی پیامبر و پیشوایی مسلمانان را دارد كه شخصیتی شبیه پیامبر داشته باشد؛
§ او باید مانند پیامبر مجهز به علم الهی باشد تا مردم هرگز از مسیر خداوند گمراه نشوند.
§ او باید مانند پیامبر پناهگاه مسلمانان باشد.
§ او باید مانند پیامبر عاری از گناه باشد و هوای نفسانی در او تاثیر نداشته باشد.
§ او باید مانند پیامبر دلسوز امت باشد.
§ و...
و چنین ویژگی های منحصر به فردی جز در علی بن ابیطالب و یازده فرزند معصومش هرگز یافت نمی شود. لذا پیامبر به دستور خداوند در خطبه غدیر، مردم را به اتحاد و یک دلی بر محور ولایت فرا خواندند و فرمودند:هر کس من مولای اویم، این علی نیز مولای اوست.
پیامبر سپس از جمعیتی که حدود ١٢٠ هزار نفر بودند، در برکه و صحرای غدیر برای امامت حضرت علی علیه السلام و فرزندانش بیعت گرفتند تا همه مسلمانان با وحدت و همبستگی با ایشان بیعت کنند و راه سعادت در پیش گیرند.
الف- محوری برای اتحاد مسلمانان پیدا شود.
ب- اختلاف میان مسلمانان زیاد شود.
ج- مسلمانان دریابند پناهگاهی به عنوان امام معصوم دارند و به این ترتیب راه سعادت پیش پای آنان گشوده شود.
د- پاسخ الف و ج درست است.
نمایش پاسخ صحیح
پاسخ: گزینه د صحیح است.
• اسلام به عنوان آخرین و برترین دین الهی، حامل بهترین پیام ها برای سعادت و خوشبختی انسان هاست. دستورات و تعالیم نجات بخش اسلام را پیامبر اکرم از سوی خداوند به مسلمانان هدیه کرد و مردم را به فرمانبرداری از خداوند دعوت نمود.
• مردم همواره برای اتحاد نیاز به یك محور مشترك دارند. بخشی از این محور اتحاد با وجود یك قانون مشترك تامین میشود. در آیین اسلام كتاب خدا وسنت پیامبر در حكم این قانون مشترك میباشد. لیكن با توجه به اینكه ممكن است برداشتها و تفسیرهای گوناگون از قانون صورت بپذیرد همواره وجود یك معلم و مفسر زنده و عاری از خطا در كنار قرآن و سنت ضروری است.
• به دستور خداوند، پیامبر با طرح اصل امامت بستر این اتحاد را برای امت فراهم ساخت.
• تاكید شیعه بر مساله امامت بر مبنای ارج نهادن به سفارش رسول خدا و به هدف معرفی محوری استوار برای اتحاد و انسجام مسلمانان است.
• طبق اصل امامت شخصی شایستگی جانشینی پیامبر و پیشوایی مسلمانان را دارد كه شخصیتی شبیه پیامبر داشته باشد؛
§ او باید مانند پیامبر مجهز به علم الهی باشد تا مردم هرگز از مسیر خداوند گمراه نشوند.
§ او باید مانند پیامبر پناهگاه مسلمانان باشد.
§ او باید مانند پیامبر عاری از گناه باشد و هوای نفسانی در او تاثیر نداشته باشد.
§ او باید مانند پیامبر دلسوز امت باشد.
§ و...
و چنین ویژگی های منحصر به فردی جز در علی بن ابیطالب و یازده فرزند معصومش هرگز یافت نمی شود. لذا پیامبر به دستور خداوند در خطبه غدیر، مردم را به اتحاد و یک دلی بر محور ولایت فرا خواندند و فرمودند:هر کس من مولای اویم، این علی نیز مولای اوست.
پیامبر سپس از جمعیتی که حدود ١٢٠ هزار نفر بودند، در برکه و صحرای غدیر برای امامت حضرت علی علیه السلام و فرزندانش بیعت گرفتند تا همه مسلمانان با وحدت و همبستگی با ایشان بیعت کنند و راه سعادت در پیش گیرند.
مخاطب